Bir hukuki işlemin çeşitli şekillerle hukuka aykırı olması nedeniyle çeşitli derecelerde geçersiz olması durumu.
Hükümsüzlük bir üst başlıktır ve yokluk, mutlak butlan (kesin hükümsüzlük), nispi butlan (iptal edilebilirlik), kısmi butlan (kısmi hükümsüzlük/yazılmamış sayılma), tek taraflı bağlamazlık (eksiklik/noksanlık/askıda hükümsüzlük), nispi etkisizlik ve iptal yaptırımı olarak çeşitli alt başlıkları bulunur.